भारतीय घरांमध्ये दूध रोजच्या आहाराचा अविभाज्य भाग बनते. पोषणतत्त्वांनी समृद्ध असलेले दूध शरीराला प्रोटीन, मॅग्नेशियम, कॅल्शियम, झिंक, व्हिटॅमिन डी आणि पोटॅशियम पुरवते. अनेक लोक दूध गरम करून पितात, तर काही जण थंड दूध पसंत करतात. आरोग्यतज्ज्ञ थंड दुधाचे अनेक फायदे अधोरेखित करतात. या लेखात थंड दूध शरीराला कोणते लाभ देते, हे सविस्तरपणे समजून घेता येते.
थंड दूध उच्च रक्तदाब असलेल्या व्यक्तींना दिलासा देते. बीपीचा त्रास असलेले रुग्ण थंड दूध नियमितपणे सेवन करतात. थंड दूध शरीरात वेगाने शोषले जाते. ते रक्तप्रवाहासोबत संपूर्ण शरीरात फिरते. हे दूध तणाव वाढवणाऱ्या कॉर्टिसोल हार्मोनची पातळी कमी करते. दुधातील कॅल्शियम, पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियम रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतात. दुधातील बायोॲक्टिव पेप्टाइड्स रक्तदाब संतुलित ठेवण्याचे काम करतात.
थंड दूध त्वचेचे आरोग्य सुधारते. इलेक्ट्रोलाइट्सने समृद्ध असलेले थंड दूध शरीरातील डिहायड्रेशन कमी करते. त्यामुळे शरीर हायड्रेटेड राहते. योग्य हायड्रेशनमुळे त्वचा नैसर्गिकरीत्या चमकदार दिसते. सकाळच्या वेळी थंड दूध पिणे अधिक लाभदायक ठरते. हे दूध त्वचेतील आर्द्रता टिकवून ठेवते.
छातीत जळजळ होणाऱ्या व्यक्तींना थंड दूध आराम देते. दुधातील कॅल्शियम अतिरिक्त आम्ल शोषून घेते. ते आम्लनिर्मिती कमी करण्यास मदत करते. अॅसिडिटी आणि अॅसिड रिफ्लक्समुळे होणारी जळजळ थंड दूध शांत करते. पचनसंस्थेला ते सौम्य आराम प्रदान करते.
पोटाच्या अल्सरचा त्रास असलेल्या रुग्णांना थंड दूध उपयोगी पडते. वारंवार अॅसिडिटी होणाऱ्या लोकांसाठी थंड दूध नैसर्गिक उपाय ठरते. पचनासंबंधी समस्या असलेल्या व्यक्ती थंड दुधात इसबगोल मिसळून सेवन करतात. हा उपाय अॅसिड रिफ्लक्स कमी करतो. पोटातील जळजळ शांत करण्यास तो मदत करतो.
थंड दूध वजन कमी करण्याच्या प्रक्रियेलाही सहाय्य करते. अनेकांना हे आश्चर्यकारक वाटते, पण थंड दूध मेटाबॉलिज्म सुधारते. दुधातील कॅल्शियम शरीरातील चरबी जाळण्याची प्रक्रिया वेगवान करते. त्यामुळे शरीर अधिक कॅलरी बर्न करते. एक ग्लास थंड दूध पोट दीर्घकाळ भरलेले ठेवते. परिणामी, व्यक्ती अनावश्यक खाणे टाळते.
थंड दूध स्नायूंच्या पुनर्बांधणीस मदत करते. व्यायामानंतर शरीराला आवश्यक पोषण देण्याचे काम ते करते. प्रोटीन स्नायूंना मजबूत बनवते. कॅल्शियम हाडांची घनता वाढवते. पोटॅशियम शरीरातील इलेक्ट्रोलाइट संतुलन राखते.
मानसिक ताण कमी करण्यासही थंड दूध मदत करते. ते शरीराला शांत करते. रात्री झोपण्यापूर्वी थंड दूध पिणारे लोक चांगली झोप घेतात. त्यामुळे थकवा कमी होतो. शरीराची पुनर्निर्मिती प्रक्रिया सुधारते.
एकूणच, थंड दूध केवळ ताजेतवाने करणारे पेय नसून संपूर्ण आरोग्याला पोषक ठरणारे अन्न मानले जाते. योग्य प्रमाणात आणि योग्य वेळी थंड दूध सेवन करणारी व्यक्ती अनेक आरोग्य फायदे मिळवते.
